Mury obronne Wielunia – miały długość około 1200–1300 metrów i obejmowały teren starego miasta o powierzchni 12 ha. Zbudowane zostały na planie nieregularnego owalu złożonego z prostych odcinków. Miały wysokość 6-6,5 metra, wzniesione z lokalnego piaskowca, zwieńczone ceglanym krenelażem. Pierwotnie mury nie posiadały żadnych baszt, a jedynie dwie bramy: Kaliską i Krakowską.
Wieluń jest jednym z 25 miast otoczonych za czasów Kazimierza Wielkiego murami obronnymi. Tworzył on wraz z m.in. „Orlimi Gniazdami” pas fortyfikacji strzegących południowo-zachodniej granicy Korony, ciągnących się od Krakowa aż do Ostrzeszowa. Wieluńskie fortyfikacje powstawały po pożarze miasta w 1335 roku, stopniowo zastępując umocnienia drewniano-ziemne.
![]()
Kolegiata Bożego Ciała, Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Pocieszenia – kościół w Wieluniu będący kościołem parafialnym parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Wieluniu oraz kościołem kolegiackim kapituły kanoników przy sanktuarium.
Kościół poaugustiański zbudowany w XIV w. przez Kazimierza Wielkiego dla ojców augustianów wraz z klasztorem. Po zgonie ostatniego zakonnika w 1893 r. przeszedł pod zarząd kapłanów diecezjalnych. 20 października 1965 r. z chwilą reaktywowania Kapituły Wieluńskiej przez Pawła VI - kościół został podniesiony do godności kolegiaty. 5 września 1971 r. odbyła się przed kościołem koronacja obrazu NMP Pocieszenia koronami papieskimi.
![]()
![]()
![]()
Dwór w Ożarowie - poprzedni dwór w Ożarowie był w katastrofalnym stanie, o czym można sądzić na podstawie opisu z 1669 roku, budowa nowego dworu była więc koniecznością dla nowego właściciela dóbr – Władysława Bartochowskiego, skarbnika sieradzkiego (1734 rok), łowczego wieluńskiego (1735 rok), kasztelana wieluńskiego (1760 rok). Moment powstania nowej siedziby dokumentuje zachowane rzeźbienie na belce stropu salonu, które głosi datę budowy dworu – 1757 rok, oraz litery L.R. – pierwsza odpowiadająca imieniu Władysława (łac. Ladislaus), druga – nazwie herbu Rola.
Syn Władysława Bartochowskiego – Wojciech, był chlubnym następcą ojca. Jego udany związek z Anną z Walewskich pozwolił na wykupienie przylegających dóbr w Skomlinie i Toplinie. Dobra w Ożarowie pozostały we władaniu rodziny Bartochowskich do 1832 roku, kiedy po śmierci Anny z Walewskich Bartochowskiej w 1821 roku, dwór przechodzi w posiadanie Kazimierza i Stanisława Bartochowskiego, a następnie – w ręce Ignacego Bąkowskiego, siostrzeńca Bartochowskich, który przekazuje go synowi Janowi Kazimierzowi Bąkowskiemu.
W 1881 roku Ożarów zostaje sprzedany Wiktorowi Marężowi, który już w następnym roku odsprzedaje go Niemcowi Henrykowi Meske. Rodzina Mesków pozostaje w Ożarowie do 1945 roku. Po 1945 roku dwór wraz z parkiem i lasami przechodzi pod kierownictwo Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w Łodzi. W latach 1970-1980 został poddany gruntownej konserwacji.
Od 1981 roku mieści się tutaj Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie Oddział Muzeum Ziemi Wieluńskiej oraz zespół dworsko – parkowy przy Muzeum. Architektura dworu została oparta o późnobarokowe założenia budownictwa dworskiego. Dwór ma konstrukcję zrębową osadzoną na kamienno-ceglanym fundamencie. Pod południowo-zachodnią częścią dworu znajduje się podpiwniczenie sklepione kolebkowo. Plan dworu tworzy prostokąt zbliżony do kwadratu, do którego przylegają na rogach cztery alkierze nie wychodzące poza lico elewacji bocznych. Bliższe analogie dwór w Ożarowie wykazuje z nieistniejącym już dworem w Czarnożyłach, zwłaszcza dotyczy to alkierzy zwieńczonych baniastymi kopułami. Dwór jest zwieńczony dachem łamanym polskim krytym gontem.

Wiatrak w Ożarowie, a dokładnie w Kocilewie koło Ożarowa, przez długie lata związany był z zamieszkującą obok młynarską rodziną Kowalskich. Poprzednik obecnego wiatraka uległ zniszczeniu w wyniku działań wojennych w 1914 roku, właściciel Roman Kowalski wznowił działalność wieczysto-czynszowej osady młynarskiej w odbudowanym wiatraku dopiero w roku 1918.
Po roku 1945 wiatrak prowadził Henryk Kowalski, syn Romana. Obiekt będący przedsięwzięciem prywatnym, nie spotkał się z uznaniem władz i w roku 1960 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi zakazało przemiału zboża na mąkę. Henryk Kowalski stał się ostatnim młynarzem w Ożarowie. Zamknięty wiatrak od tej pory służył jedynie jako budynek magazynowy. Nieużywany młyn popadał w coraz większą ruinę. Najpierw zdjęto mu skrzydła z uwagi na zagrożenie, jakie mogły powodować. Lata następne przyniosły załamanie się konstrukcji dachu, oberwanie się wału wraz z kołem palecznym, zrujnowanie podłóg oraz oszalowania i konstrukcji ścian. Stan taki trwał do roku 1996, kiedy wiatrak był już zupełną ruiną. Wtedy z inicjatywy Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie oraz działającego przy nim Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie rozpoczęto działania, mające na celu uratowanie wiatraka. Inicjatywa ta spotkała się ze zrozumieniem w Urzędzie Miasta i Gminy Wieluń. Udało się wygospodarować środki na wykupienie terenu wiatraka i terenu wokół niego.
Po opracowaniu dokumentacji technicznej wiatrak został rozebrany. Po zakończeniu tej części prac rozpoczęto gromadzenie materiału na budowę, a od jesieni 1999 roku rozpoczęły się prace nad rekonstrukcją. Obecnie wiatrak jest zadaszony, oszalowany, a także wstawione są wszystkie elementy mechanizmu m.in. nowy wał wraz z osadzonym na nim kołem palecznym. Wykonany został także i wstawiony nowy hamulec koła palecznego. Zamontowano również potężne skrzydła. Pod koniec 2006 roku rekonstrukcja wiatraka została zakończona. Pokryto dach gontem oraz odtworzono wnętrze młyna ze wszystkimi urządzeniami: przenośnikami, koszami zasypowymi, windami, czyszczarkami itd. Trzon wiatraka pozostał jednak oryginalny. Jest to sztomber, czyli pionowy słup dębowy, będący podstawą konstrukcji oraz podtrzymujący go kozioł, od którego pochodzi nazwa wiatraka typu “koźlak”.
Wiatrak został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa sieradzkiego pod nr 337/A i jest udostępniany do zwiedzania w dni powszednie po wcześniejszej rezerwacji terminu zwiedzania. Wiatrak jest oddalony od dworu o ok. 1 km.

Klasztor Franciszkanów w Wieluniu – franciszkański dom zakonny, wchodzący w skład prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Polsce, na terenie archidiecezji częstochowskiej, w województwie łódzkim, w Wieluniu, przy ul. Reformackiej.
Fundacja pochodząca z 1629, początkowo należąca do wielkopolskiej prowincji reformatów św. Antoniego. Jej fundatorami byli: Marcin Wierusz Kowalski, Paweł Niewęgłowski i ks. Franciszek Frakstyn. Klasztor był wznoszony w latach 1629–1634. W latach 1645–1653 klasztor był schronieniem zakonników irlandzkich, uchodzących ze swego kraju przed prześladowaniem religijnym. W 1655 roku Szwedzi splądrowali zespół klasztorny, w latach 1662–1800 w zakonie działało wyższe seminarium duchowne. W latach 1737–1754 klasztor rozbudowano do dzisiejszych rozmiarów.
W 1864 został skasowany ukazem carskim za zaangażowanie zakonników w powstaniu styczniowym. W 1921 ponownie objęty przez zakon i wrocławską prowincję św. Jadwigi. W 1923 wszedł w skład odrodzonej prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Polsce. W okresie międzywojennym pełnił funkcję nowicjatu. W okresie powojennym częściowo zajęty przez państwo na cele publiczne.
Kościół pod wezwaniem Zwiastowania Pańskiego posiada unikalną polichromię, poddaną po II wojnie światowej gruntownej renowacji. Zbudowany został w stylu barokowym, murowany, orientowany, jednonawowy. Wewnątrz wystrój rokokowy. W klasztorze znajdują się obrazy franciszkańskiego malarza XIX-wiecznego o. Rafała Ernesta Credo.

Parafia Świętego Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Wieluniu – parafia rzymskokatolicka w Wieluniu. Należy do dekanatu Wieluń – NMP Pocieszenia archidiecezji częstochowskiej.
Została utworzona 7 maja 1957 przez biskupa Zdzisława Golińskiego. Kościół parafialny zbudowany został w latach 1748–1750 przez ojców Pijarów, którzy tu przybyli w 1690 roku i prowadzili szkołę wydziałową, a potem obwodową, jedyną na ziemi wieluńskiej.
Na terenie parafii znajduje się Kościół św. Mikołaja w Wieluniu oraz relikty kościoła farnego wysadzonego w powietrze przez Niemców w 1940 roku.